Pedagogische tact

"Het goede doen, ook in de ogen van de leerling."
Bij opvoeden draait het om 'tact'. Of er nu wordt gesproken over opvoeden in het gezin, op de peuterspeelzaal, het kinderdagverblijf, de voetbalclub of balletclub of op scholen: 'tact' is nodig in iedere situatie waar sprake is van opvoeden en van opvoeder. In de literatuur wordt er voor het eerst gesproken over 'tact' in het onderwijs door Johann Friedrich Herbart (1776 - 1841). Deze Duitse filosoof en pedagoog zegt het volgende: of iemand een goede of slechte opvoeder zal worden is afhankelijk hoe hij zijn tact ontwikkelt. De Nederlands-Canadese pedagoog Max van Manen trekt de beschrijving van 'tact' nog breder. Hij beschrijft 'tact' als iets van je hele zijn: 'Tact is geen competentie die je gebruikt, maar iets dat je bent.'

Pedagogische tact is een moeilijk meetbare ervaringswerkelijkheid die het beste zichtbaar wordt gemaakt door verhalen, door situaties, door werkelijk gebeurde momenten direct te delen met de betreffende doelgroep, in ons ons geval: de leerkrachten. Als je als buitenstaande sec kijkt naar een bepaalde pedagogisch 'tact' volle situatie dan lijkt er in wezen niet zoveel te gebeuren. Maar de ervaring in de praktijk van alle dag (ook op De Zonnewijzer) laat zien dat de werkelijke gebeurtenis plaats vindt in de relationele ruimte tussen leerkracht en leerling, en in de hoofden van de betrokkenen.

Als team van De Zonnewijzer hebben wij het traject 'Pedagogische Tact' gevolgd bij het NIVOZ. Daarbij hebben wij gebruikt gemaakt van het boek "Pedagogische Tact"  samengesteld onder redactie van Luc Stevens (emeritus hoogleraar Orthopedagogiek aan de Universiteit van Utrecht en founding father van het NIVOZ) en Geert Bors (o.a. werkzaam in het VO en als juniordocent op de University College London).

Uit dit boek haal ik informatie die ik graag met u deel. Overigens is het boek te bestellen via www.pedagogischetact.nl

Een persoon die tactvol reageert oogst vaak lof voor zijn reactie. Als een leerkracht tactvol reageert naar een leerling is het een win-win situatie vooe beiden. Een tactvolle leerkracht verstaat de emotionele betekenis van de situatie waarin de leerling verkeert. De tactvolle leerkracht verplaatst zijn of haar aandacht direct van het (lastige, storende of ongewenste) gedrag van de leerling naar de betekenis die er achter schuilgaat. Als leerkracht oriënteer je je volledig op de leerling en diens positie, je zoekt zijn perspectief en neemt de leerling daarin onvernatwoordelijk serieus. De leerling reageert direct op deze houding van de betreffende leerkracht en stelt zich open voor de aandacht van de leerkracht en informeert deze over wat hem of haar bezighoudt.

Door de juiste aandacht te schenken aan het betreffende kind wordt door die aandacht duidelijk dat de leerling het niet alleen hoeft te doen. Door de uitdrukkelijke intentie de leerling te willen verstaan wordt de relatie van leren en ontwikkelen onderstreept: leerkracht en leerling komen in een dialogische verhouding te staan.

Als team focussen we in de betreffende situaties op het volgende.

Accepteren en niet oordelen. Weten dat elk kind en elke situatie uniek zijn. Weten dat iedere situatie een eigen (vaak verborgen) betekenis heeft. Beseffen dat kinderen zich moeten kunnen ontwikkelen in een waardenvaste context. Weten dat je daarin als leerkracht een eigen, onderscheiden rol en verantwoordelijkheid hebt.

Vooral op school draait het om, gaat het om 'relatie'. Bij de alledaagse onderwijs werkelijkheid gaat het bij de leerlingen in eerste instantie om de omgang met andere leerlingen en de omgang met de leerkracht. In die omgang is de leerkracht meer dan kennisoverdrager of repetitie-gever. Gebleken is dat leerlingen de leerkracht in eerste plaats zien als persoon, en daarmee komt ook de kwaliteit van de relatie in beeld.

De constanten op school zijn de leraar en de leerlingen. De kwaliteit van de realtie tussen deze twee is één van de belangrijkste dragers van het klimaat in de klas en op school en tegelijkertijd ook van het succes van de onderwijsinspanningen van leerkrachten.

Daarom kan pedagogisch tact het best omschreven worden als  ................ op het goede moment het juiste doen, óók in de ogen van de leerling.

Activiteitenkalender

Op de activiteitenkalender van 2019-2020 staat alle informatie over activiteiten, vakanties en studiedagen.

Download de kalender hier.

Schoolgids

Klik hier voor de schoolgids van 2019 - 2020.

In deze schoolgids vindt u weer veel bruikbare informatie over De Zonnewijzer, over protocollen, regels en gewoonten. 

Aanmelden

Leuk dat u uw kind wilt aanmelden op onze school!

Klik hier voor het aanmeldformulier of hier voor meer informatie.