Coöperatief leren

In de eerste weken van het schooljaar besteedt de school nadrukkelijk aandacht aan de vorming van effectieve groepen. Er wordt bewust aandacht besteed aan het introduceren, kennismaken en het ontwikkelen van sociaal gedrag in de groepen. Er zijn diverse activiteiten om de fases van ‘forming’, ‘storming’ en ‘norming’ positief te beïnvloeden. Er wordt hierbij gebruik gemaakt van de ‘Kanjertraining’ en de principes van de ‘Verbindende School’. Het samenwerkend
leren wordt de kinderen aangeleerd via de vijf basiskenmerken:
• positieve wederzijdse afhankelijkheid,
• individuele verantwoordelijkheid,
• directe interactie,
• samenwerkingsvaardigheden en
• evaluatie van het groepsproces.

Het samenwerkend leren vindt plaats tijdens alle vakken en is geïntegreerd binnen het interactieve directe instructiemodel. De geïntegreerde zaakvak methode ‘Topondernemers’ is gebaseerd op het samenwerkend leren. Door samen te werken en samen te leren moeten kinderen de aangeboden leerstof verwoorden aan hun klasgenoten. Wetenschappelijk is bewezen dat dit een positief effect op het toe-eigenen van de leerstof heeft.

De ontwikkeling binnen het samenwerkend- of coöperatief leren is in het cursusjaar 2012 - 2013 vast- gesteld en geborgd. Ons streefdoel ziet er als volgt uit: Kinderen werken in kleine groepen op een gestructureerde manier samen aan een leertaak met een gezamenlijk doel. De volgende stappen kenmerken samenwerkend leren. Ze zijn omschreven in de vijf basiskenmerken:

1. Positieve wederzijdse afhankelijkheid
Leerlingen er van overtuigen dat ze van elkaar afhankelijk zijn, is de eerste voorwaarde voor coöperatief leren die leerkrachten moeten realiseren. Via drie manieren is dit te structuren: resultaatafhankelijkheid (doel, beloning, externe factoren), middelafhankelijkheid (materiaal, rol, volgorde) en afhankelijkheid tussen leerlingen. Dit leidt tot zeven vormen van positieve wederzijdse afhankelijkheid.

2. Individuele verantwoordelijkheid
Via een kleur of een nummer moet de bijdrage van ieder afzonderlijk groepslid herkenbaar zijn.
Taken en rollen stimuleren dit ook. Het gebruik van rollen wordt aangeleerd via een viertal stappen. Het is van belang meeliften en buitenspel zetten te voorkomen. Een manier is om elk lid van de groep verantwoordelijk te stellen voor een deel van de groepstaak.

3. Directe interactie
Er is weinig wachttijd. Kinderen zijn tegelijkertijd aan de beurt. Er wordt veel gecommuniceerd en ieder kind heeft een gelijk aandeel in het proces. Kinderen helpen elkaar. Deze houding en vaardigheden moet stap voor stap worden opgebouwd.

4. Samenwerkingsvaardigheden
Kinderen ontwikkelingen deze vaardigheden niet spontaan. Er moet door de leerkracht expliciet aandacht aan worden besteed. De vaardigheden moeten worden aangeleerd en geoefend. Hier zijn zes stappen voor ontwikkeld. (gesprek met leerlingen, T-kaart maken, demonstratie door rollenspel, oefenen met feedback, toepassen in coöperatieve werkvormen, transfer). Een aantal vaardigheden is een voorwaarde om te kunnen starten met coöperatief leren. De samenwerkingsvaardigheden zijn onderverdeeld in basisvaardigheden, voortgezette vaardigheden en vaardigheden voor gevorderde groepen. Het is van belang om twee keer per week groepsvorming centraal te stellen en één keer per week klasvorming. Dit staat los van de leerstof.

5. Evaluatie van het groepsproces
Er moet altijd een evaluatie plaatsvinden op de cognitieve en sociale doelen. Als leerlingen van het samenwerken willen leren moeten ze feedback krijgen. Leerlingen kunnen hun samenwerkingsvaardigheden alleen verbeteren als ze informatie ontvangen over hoe ze de vaardigheden uitvoeren. We verwachten de volgende positieve ontwikkeling:

• De kinderen leren actief en constructief: er is veel interactie.
• De verschillen tussen kinderen worden benut als kansen om van elkaar te leren.
• Het levert een bijdrage aan het realiseren van een goed pedagogisch klimaat.
• Het adequaat toepassen van coöperatief leren heeft een positief effect op de leerprestaties en de sociaal emotionele ontwikkeling van kinderen.

Agenda

Schoolgids

Klik op de afbeelding voor de schoolgids van 2017 - 2018.

In deze schoolgids vindt u weer veel bruikbare informatie over De Zonnewijzer, over protocollen, regels en gewoonten. 

Partners